Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Bochni

UZASADNIENIE

wyroku Sądu Rejonowego w Bochni z dnia 19 września 2024 roku

I.Powód M. P. w pozwie skierowanym przeciw S. K. prowadzącemu działalność gospodarcza pod nazwą F. (...) w S. domagał się zasądzenia kwoty 61 000 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 17 grudnia 2021 roku do dnia zapłaty. Nadto wniósł o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadniając swoje żądanie wskazał, że pozwany wykonał podjazd brukowany wraz z opaską budynku oraz nawierzchnią tarasu na posesji powoda położonej w J. przy ulicy (...). Po wykonaniu prac ujawniły się wady polegające na odchyleniach od poziomów na całej powierzchni. Wady te zostały zgłoszone niezwłocznie pozwanemu, który po dokonaniu oględzin uznał ich zasadność i zobowiązał się do ich usunięcia. Po pewnym czasie faktycznie przystąpił do usunięcia wad, tyle że były to działania pozorne, które nie doprowadziły do oczekiwanego efektu. W związku z czym powód zlecił wykonanie inwentaryzacji powykonawczej M. S., który wskazał, że prace wykonane zostały w sposób niezgodny ze sztuką budowlaną.

Dalej podał, że wezwał pozwanego na piśmie do usunięcia wad, ale ten odmówił ich usunięcia twierdząc, że wady powstały w wyniku spłukiwania kostki wodą co jak wskazał powód jest niezgodne z prawdą. Podkreślił, iż po kostce poruszał się wyłącznie samochodowymi osobowymi, a zatem ciężko przyjąć by takie samochody mogły doprowadzić do odkształceń podłoża, poza tym nierówności powstały również na tarasie po którym nie poruszały się żądane pojazdy. Nadto powód wskazał, iż zgodnie z umową podjazd miał zostać tak wykonany by mogły poruszać się po nim ciężkie pojazdy.

Z uwagi na odmowę usunięcia wad w dniu 15 listopada 2021 roku powód złożył pozwanemu oświadczenie o odstąpieniu od umowy.

Pozwany S. K. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą F. (...) w S. w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenia powództwa w całości i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu przyznał, że zawarł z powodem ustną umowę której przedmiotem było wykonanie wybrukowanego podjazdu brukowanego do bramy wjazdowej, opaski wokół budynku mieszkalnego oraz nawierzchni tarasu na posesji w miejscowości J. ul. (...). Zakres prac obejmował również wykonanie kanalizacji opadowej, studni chłonnych, palisady w ogrodzie oraz parkingu żwirowego. Przed rozpoczęciem robót otrzymał od powoda projekt na podstawie którego wskazał, że wartość robót polegających na wybrukowaniu podjazdu do bramy wjazdowej, opaski wokół budynku oraz nawierzchni tarasu wynosić będzie 30 000 zł, zaś wartość wszystkich prac (łącznie z kanalizacją opadową) 61 000 zł. Roboty zostały przez powoda odebrane bez zastrzeżeń i nie zawierały żadnych odchyleń od poziomu.

Po około 2 tygodniach powód zgłosił telefonicznie uwagi co do jakości nawierzchni, przy czym nie dotyczyło to odchyleń od poziomu na całej powierzchni, a jedynie odchyleń w niektórych miejscach. Tego typu wada została mu zgłoszona po raz pierwszy mimo, że pozwany od ponad 30 lat prowadzi działalność gospodarczą polegającą na wykonaniu dróg, chodników i innych nawierzchni. Pozwany po tym zgłoszeniu niezwłocznie naprawił usterki. Już po naprawie uzyskał wiedzę, że powód zamiast zamieść resztkę pisaku z kostki brukowej zmył wybrukowaną powierzchnię wodą za pomocą węża podpiętego do hydrantu co wypłukało podbudowę i zmiękczyło podłoże, a ciężkie pojazdy przejeżdżające po kostce dodatkowo uplastyczniły grunt – w tej sytuacji pozwany nie może odpowiadać za nierówności w nawierzchni powstałe w wyniku nieprawidłowej eksploatacji.

Pozwany przyznał, że powód wzywał go do usunięcia wad, ale w piśmie z dnia 22 października 2021 roku pozwany przedstawił mu swoje stanowisko odnośnie braku odpowiedzialności za wady. W tej sytuacji oświadczenie o odstąpieniu od umowy jest bezskuteczne i nie wywołało żadnych skutków prawnych. Nadto z ostrożności procesowej wskazał, że kupujący nie może odstąpić od umowy jeżeli wada jest nieistotna, a podane przez powoda wady nie uniemożliwiają wykorzystywania przedmiotu umowy zgodnie z przeznaczeniem powód bowiem cały czas wykorzystuje podjazd brukowany jaki wykonał pozwany.

II. Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

1. Okolicznościami niespornymi są następujące fakty:

Powód M. P. i pozwany S. K. prowadzący działalność gospodarcza pod nazwą F. (...) w S. zawarli ustną umowę o dzieło na podstawie której pozwany miał wykonać na posesji powoda położnej w J. przy ulicy (...) prace polegające na wykonaniu wybrukowanego podjazdu brukowanego do bramy wjazdowej, opaski wokół budynku mieszkalnego oraz nawierzchni tarasu na posesji. Zakres prac obejmował również wykonanie kanalizacji opadowej, studni chłonnych, palisady w ogrodzie oraz parkingu żwirowego.

Łączna wartość prac wynosiła 61 000 zł.

2. Nadto Sąd ustalił:

Przed przystąpieniem do realizacji prac na miejsce przyjechał syn pozwanego który obejrzał teren, ustalił cenę i uzgodniono co będzie przedmiotem prac. Powód nie posiadał projektu technicznego, a jedynie zwymiarowany rysunek który zrobił dla niego kierownik budowy na którym było zobrazowane gdzie ma zostać położona kostka, gdzie mają być chodniki – uwidoczniono na niej również instalację elektryczną, gazową i przydomową oczyszczalnię ścieków.

Za wykonanie samego ułożenia kostki miało być 47 000 zł, zaś za wykonanie pozostałych prac tj. odwodnienia wraz ze studniami chłonnymi przywiezienie 2 ciężarówek kamienia na miejsce na parking przed ogrodzeniem i jego utwardzenie łącznie 14 000 zł.

Na wjeździe miała być kostka o grubości 8 cm, zaś na chodnikach i tarasie kostka o grubości 6 cm. Nadto powód uprzedzał, że ma samochody ciężarowe, które czasami przyjeżdżają do niego na posesję, a nadto wskazywał, że raz w roku do domowej oczyszczalni ścieków musi przyjechać ciężki samochód aby ją wyczyścić.

dowód: zeznania świadka S. G. k.72v, zeznania świadka M. K. k.74, zeznania powoda M. P. k. 85v, częściowo zeznania pozwanego S. K. k.89.

Prace przy wykonywaniu kostki pracownicy pozwanego pojęli w lipcu 2021 roku – w czasie prac powód zwracał uwagę pracownikom, że teren pod kostkę jest za słabo ubity, ale oni stwierdzili, że znają się na swojej pracy.

W czasie gdy kostka była układana była słoneczna pogoda, a po kilku dniach zaczęło padać i padało przez około 2 tygodnie wtedy to piasek z placu z góry został spłukany w dół

dowód: zeznania świadka J. G. k.71, /częściowo/ zeznania świadka R. P. k.78, zeznania powoda M. P. k.86 v.

Po pewnym czasie na kostce są ugięcia i nierówności, palisady na dole rozchodziły się w związku z czym powód zadzwonił do pozwanego, a ten przyjechał zobaczyć jak to wygląda i obiecał, że to poprawią.

Po około 4-5 tygodniach przyjechali pracownicy pozwanego by poprawić kostkę. Poprawki polegały na zdjęciu kostki i pospaniu podłoża pisakiem, a potem na to ponownie położono kostkę.

dowód: zeznania świadków: J. S. k.70, J. G. k.71v, S. G. k.72v, M. K. k.75, R. P. k. 79, A. J. k.86v, zeznania powoda M. P. k.87,

M. P. po ułożeniu kostki nie jeździł po niej samochodami ciężarowymi - te były parkowane na parkingu przy odgrodzeniu na który nie przejeżdża się po kostce.

Po kostce jeździły tylko samochody osobowe.

dowód: zeznania świadków: J. S. k.70v i J. G. k.71v, zeznania powoda M. P. k.87,

Z uwagi na to, że wykonane poprawki nie doprowadziły do tego by inwestycja wyglądała zgodnie z zamiarami inwestora powód zlecił wykonanie inwentaryzacji powykonawczej M. S., który po dokonaniu pomiarów stwierdził nieprawidłowości.

dowód: inwentaryzacja powykonawcza k. 6-12, zeznania świadka M. S. k.81v, zeznania powoda M. P. k. 88.

W piśmie z dnia 6 października 2021 roku powód wezwał pozwanego do usunięcia wad w podjeździe.

dowód: pismo z 6.10.2021 r. k.13

W piśmie z dnia 22 października 2021 roku pozwany wskazał, że wezwanie jest bezzasadne i nie jest zobowiązany do usunięcia jakichkolwiek wad.

dowód: pismo z 22.10.2021 r. k.14v,.

W piśmie z dnia 15 listopada 2021 roku M. P. wskazał, że odstępuje od umowy wykonania podjazdu brukowanego do bramy wjazdowej, placu manewrowego o nawierzchni szutrowej wraz z opaską wokół budynku i nawierzchnią tarasu.

dowód: pismo z 15.11.2021 r. k.15.

Wykonane przez pozwanego prace są nieprawidłowe stwierdzono:

- nierówności nawierzchni, przemieszczenia poziome i pionowe,

- miejscowe zapadnięcia,

- kostka klawiszuje się,

- występowanie kolein na drodze dojazdowej z kostki,

- rozchodzenie się kostki -na wszystkich nawierzchniach,

- rozchodzenie się obrzeży w wyniku ich nieprawidłowego osadzenia na zaprawie cementowej słabo związanej co powoduje możliwość jej rozkruszenia w dłoni,

- brak prawidłowych spadków, a miejscami całkowity brak spadku lub przeciwspadek w kierunku budynku,

- nierówne spoiny – w obrębie samej nawierzchni występują zróżnicowane szerokości spoin, które spowodowane są przemieszczeniami poziomymi i rozsuwaniem się kostki.

Wszystkie powyższe nieprawidłowości są wadami istotnymi i wynikają z braku odpowiedniego zagęszczenia wykonanej podbudowy (powinna uwzględniać rodzaj gruntu i to, że teren jest nasypowy), nieprawidłowo osadzonych obrzeży nawierzchni, wzdłuż drogi zjazdowej powinno zastosować się zabezpieczenie z krawężnika drogowego, nieprawidłowo zastosowane obrzeża do funkcji nawierzchni i ukształtowania terenu.

Jeżeli chodzi o odwodnienie to odprowadzenie wody do zbiornika działało prawidłowo.

dowód: opinie biegłego W. S. k.105-132.

II. Sąd dokonał następującej oceny zebranego materiału dowodowego:

Powyższy stan faktyczny ustalił Sąd na podstawie dokumentów prywatnych, które to zgodnie z treścią art. 245 k.p.c. stanowią dowód tego, że osoby, które je podpisały złożyły zawarte w nich oświadczenia. Dokumentom tym przyznał Sąd walor wiarygodności. Nie były one kwestionowane przez strony postępowania, również Sąd z urzędu nie dopatrzył się przesłanek uzasadniających ich dyskwalifikację.

Sąd w całości podzielił wnioski biegłego sądowego z zakresu budownictwa W. S. zawarte w opinii zasadniczej i pisemnej opinii uzupełniającej, gdyż są one jednoznaczne i stanowcze. Biegły w sposób rzeczowy przeanalizował badane zagadnienia a swoje wnioski szczegółowo i przekonująco uzasadnił odwołując się do dokonanych pomiarów i obliczeń, dokonanych oględzin terenu i odkrywek. Należy zauważyć, iż biegły odniósł się do całego materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie i przedstawił odpowiedzi na postawione mu pytania w sposób przystępny i zrozumiały.

Zastrzeżenia do opinii głównej zgłosił pozwany z tych też względów Sąd dopuścił dowód z pisemnej opinii uzupełniającej w której biegły odniósł się do tych zastrzeżeń jasno i logicznie wyjaśniając wątpliwości pozwanego. Po złożeniu opinii uzupełniającej przez biegłego żadna ze stron nie kwestionowała już wniosków przedstawionych przez biegłego. Całość opinii przedstawionych przez biegłego stanowi logiczną i spójną całość, w sposób szczegółowy odpowiada na postawione biegłemu w tezie dowodowej pytania, stąd też zasadnym okazało się podzielenie wynikających z niej wniosków.

Za zasadniczo wiarygodne uznać należało zeznania świadków J. S., J. G. i M. S. były one bowiem rzeczowe i spójne, a nadto znajdowały poparcie w innych przeprowadzonych w sprawie dowodach. Świadkowie są osobami obcymi dla stron postępowania i w swych relacjach opisali okoliczności dotyczące wykonania kostki na posesji powoda które zaobserwowali. W toku postępowania nie pojawiły się okoliczności wskazujące na niezgodność ich relacji z rzeczywistością.

Za wiarygodne co do zasady uznać należało zeznania świadka S. G. – jego relacja zamykała się w spójną i logiczną całość. Świadek należy co prawda do rodziny powoda, ale sam ten fakt nie sprawa automatycznie by przedstawiona przez niego relacja była sprzeczna z rzeczywistością.

Zeznania świadków M. K., R. P. i A. J. uznać należało za wiarygodne jedynie w części, a mianowicie w tym zakresie w którym wskazują, że na posesji powoda wykonywali prace związane z budową kostki, a potem poprawki. W tym bowiem zakresie ich zeznania są rzeczowe i znajdują potwierdzenie w innych uznanych za wiarygodne dowodach. Sąd natomiast nie podzielił tej części ich zeznań w której wskazują, że wykonali pracę zgodnie ze sztuką, a to działania powoda doprowadziły do tego, że aktualny stan kostki jest niezgodny z pierwotnymi założeniami. W szczególności brak jest podstaw do przyjęcia, że odkształcenia kostki powstały w wyniku polewania kostki przez powoda wodą pod dużym ciśnieniem. Po pierwsze są to tylko i wyłącznie ich twierdzenia, a po wtóre jak wynika z opinii biegłego gdyby podbudowa pod kostkę wykonana została prawidłowo to nie byłoby odkształceń (to mogło jedynie wpłynąć na szybsze ujawnienie się wad). Z tych też względów brak było podstaw by w tym zakresie podzielić ich relacje.

Za wiarygodne uznać należało zeznania powoda M. P. były spójne i logiczne, a nadto znajdowały poparcie w zeznaniach tak słuchanych przez Sąd świadków, jak też w dowodach z dokumentów, zdjęciach i wnioskach przedstawionych przez biegłego zarówno w opinii głównej jaki i w opiniach uzupełniających. Brak było w jego wypowiedzi elementów wskazujących na jej niezgodność z rzeczywistością, a w takiej sytuacji w pełni zasadne okazało się wyrażenie oceny jak na wstępie.

Jeżeli natomiast chodzi o zeznania pozwanego S. K. to nie miał on w zasadzie wiedzy na temat zakresu prac (było to bowiem uzgadniane z jego synem M.), a jedynie wiedzę o zgłaszanych później nieprawidłowościach. Pozwany przyznał, że początkowo naprawił zgłaszane wady, ale potem przyjął, że nie odpowiada za usterki dzieła i wynikają one li tylko i wyłącznie z działań powoda.

W tym miejscu jeszcze krótko odnieść się trzeba do oddalonego przez Sąd wniosku o dokonanie oględzin oraz na ustalenie wartości robót polegających na wykonaniu prac przez powoda. Przeprowadzenie tych dowodów było nieistotne dla niniejszego postępowania i prowadziłoby jedynie do jego przewlekłości. Do ustalenia prawidłowości wykonania prac potrzebny był biegły z zakresu budownictwa i takiego biegłego Sąd dopuścił, zaś co do wartości prac to było istotne ile rynkowo kosztuje ich wykonanie, ale ile faktycznie zapłacił powód.

IV. Sąd rozważył co następuje:

Przed przystąpieniem do rozważań dotyczących istoty sprawy należy dokonać oceny zgłoszonego przez powoda żądania pod kątem przepisów prawa jakie znajdą w niej zastosowanie. Z przedstawionych przez powoda okoliczności faktycznych wynika, iż strony łączyła umowa o dzieło, a zatem zasadność roszczeń powoda ocenić należało przez pryzmat przepisów art. 647 k.c. - 657 k.c.. Co prawda na rozprawie w dniu 1 grudnia 2022 roku pełnomocnik pozwanego wskazywał, że był projekt, a zatem była to umowa o roboty budowlane, z tymi twierdzeniami jednak nie sposób się zgodzić. Jak wynika bowiem z przeprowadzonych dowodów nie było żadnego projektu technicznego dotyczącego prac, a jedynie rysunek zawierający wymiary, którego nie sposób uznać za dokumentację projektową. Poza tym zauważyć należy, że zgodnie z art. 647 k.c. przedmiotem umowy o roboty budowlane nie jest każdy rezultat pracy, a jedynie obiekt budowlany. Elementem konstruktywnym umowy o roboty budowlane jest współdziałanie inwestora z wykonawcą przy wykonaniu świadczenia przejawiająca się w dostarczeniu projektu i przekazaniu placu budowy oraz w zakresie ustalenia wynagrodzenia w samej umowie (określenie wysokości wynagrodzenia stanowi essentialia negotii umowy o roboty budowlane). Skoro zaś w niniejszej sprawie nie było projektu wykonania prac to należało przyjąć, ze jest to umowa o dzieło.

Zgodnie z treścią zgodnie z dyspozycją art. 627 k.c. przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. W przypadku umowy o dzieło niezbędne jest, aby starania przyjmującego zamówienie doprowadziły w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu (por. wyrok s.apel. w Rzeszowie z 21.12.1993 r., III AUr 357/93, publ. OSA 1994/6/49). Na przyjmującym zamówienie nie spoczywa, zasadniczo, obowiązek osobistego wykonania dzieła, chyba że wynika to z umowy o dzieło lub charakteru dzieła (np. przy wykonaniu dzieła artystycznego). Przyjmujący zamówienie ma jednak obowiązek osobistego kierowania osobami, którymi zgodnie z art. 474 k.c. przy wykonywaniu dzieła się posługuje i za które odpowiada. Jeżeli zatem przyjmujący zamówienie przy wykonywaniu dzieła posłuży się osobami, które wykonają dzieło wadliwie to on odpowiada za wady wykonanego dzieła.

Zgodnie zaś z art. 638 k.c. do odpowiedzialności za wady dzieła stosuje się odpowiednio przepisy o rękojmi przy sprzedaży. Odpowiedzialność przyjmującego zamówienie jest wyłączona, jeżeli wada dzieła powstała z przyczyny tkwiącej w materiale dostarczonym przez zamawiającego. W ramach przepisów dotyczących umowy o dzieło nie zostało odrębnie zdefiniowane pojęcie wady. W aktualnym stanie prawnym pojęcie wady fizycznej dzieła należy interpretować z odpowiednim zastosowaniem art. 556 ¹ k.c.. Odpowiednie stosowanie definicji wady fizycznej przedmiotu sprzedaży powinno następować z uwzględnieniem cech charakterystycznych dzieła, które stanowi zindywidualizowany rezultat (materialny lub niematerialny), nieistniejący w chwili zawarcia umowy, tworzony z reguły osobiście przez przyjmującego zamówienie, zaspokajający subiektywne oczekiwania lub potrzeby zamawiającego. Co do zasady wada fizyczna dzieła polega na jego niezgodności z umową. Przykładowo za wykonane niezgodnie z umową można uznać dzieło, które:

1) nie ma właściwości, jakie tego rodzaju dzieła (przy założeniu, iż ma ono cechy powtarzalne) powinny mieć ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub przeznaczenia;

2) nie ma właściwości, o których istnieniu przyjmujący zamówienie zapewnił zamawiającego;

3) nie nadaje się do celu, o którym zamawiający poinformował przyjmującego zamówienie przy zawarciu umowy, a ten nie zgłosił zastrzeżenia co do takiego jej przeznaczenia, lub

4) zostało wydane zamawiającemu w stanie niezupełnym, np. bez przynależności, instrukcji lub innych dokumentów niezbędnych do prawidłowego korzystania z dzieła lub rozporządzania nim (art. 556 ¹ § 1 k.c.). Zwykle wada fizyczna dzieła będzie wynikiem zastosowania niewłaściwych materiałów, narzędzi, technologii lub braku należytej staranności przy wykonywaniu prac. W wyroku SN z dnia 18 stycznia 2012 r., II CSK 213/11, OSNC-ZD 2013, nr B, poz. 31, wyrażono pogląd, że wadą dzieła jest określone odstępstwo od umowy, co sprawia, że pojęcie wady ma charakter relatywny, zależny od treści umowy stron. (por. P. Drapała [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Tom IV. Zobowiązania. Część szczegółowa, wyd. II, red. J. Gudowski, Warszawa 2017, art. 638).

W aktualnym stanie prawnym zamawiający może żądać usunięcia wady fizycznej dzieła bez względu na jej kwalifikację jako istotnej lub nieistotnej (art. 561 § 1 k.c.). Roszczenie to dotyczy jednak tylko wady usuwalnej. Przyjmujący zamówienie może odmówić usunięcia wady, jeżeli jest to niemożliwe lub zadośćuczynienie temu obowiązkowi przewyższałoby wynagrodzenie za wykonanie dzieła. Najdalej idącym uprawnieniem zamawiającego w ramach rękojmi jest prawo odstąpienia od umowy. W aktualnym stanie prawnym uprawnienie to powstaje jedynie w przypadku wystąpienia wady istotnej dzieła – art. 560 § 4 k.c. w zw. z art. 638 § 1 k.c.. Wykonanie prawa odstąpienia nie wymaga uprzedniego wezwania przyjmującego zamówienie do usunięcia wady i bezskutecznego upływu wyznaczonego mu (odpowiedniego) terminu. Uchylając art. 637 k.c., ustawodawca zrezygnował z gradacji uprawnień zamawiającego powstających w przypadku wystąpienia wady dzieła. Przyjmujący zamówienie może jednak zapobiec wykonaniu prawa odstąpienia, jeżeli niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla zamawiającego wadę usunie. Ograniczenie to nie ma zastosowania, jeżeli dzieło było już naprawiane albo przyjmujący zamówienie wcześniej nie uczynił zadość obowiązkowi usunięcia wady (art. 560 § 1 k.c.). Oświadczenie woli odstąpienia od umowy o dzieło nie wymaga formy szczególnej (wyrok SN z dnia 13 stycznia 2005 r., IV CK 430/04, LEX nr 177269) (por. P. Drapała [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Tom IV. Zobowiązania. Część szczegółowa, wyd. II, red. J. Gudowski, Warszawa 2017, art. 638)

W przedmiotowej sprawie jak wynika z poczynionych ustaleń faktycznych powoda i pozwanego łączyła ustna umowa o dzieło, której przedmiotem miało być wykonanie na posesji powoda położnej w J. przy ulicy (...) wybrukowanego podjazdu brukowanego do bramy wjazdowej, opaski wokół budynku mieszkalnego oraz nawierzchni tarasu na posesji. Zakres prac obejmował również wykonanie kanalizacji opadowej, studni chłonnych, palisady w ogrodzie oraz parkingu żwirowego. Fakt zawarcia takiej umowy jest między stronami niesporny. Spór dotyczył jedynie sposobu wykonania dzieła – pozwany bowiem twierdził, że prace zostały wykonane zgodnie z zasadami sztuki, a obecnie widoczne nieprawidłowości są wynikiem li tylko i wyłącznie działań samego powoda, który w sposób niewłaściwy użytkował kostkę i zmył piasek pozostały po układaniu wodą pod dużym ciśnieniem. Zauważyć jednak należy, że twierdzeniom pozwanego nie sposób było dać wiary mając na uwadze treść opinii biegłego z zakresu budownictwa, który po dokonaniu odkrywek stwierdził, że prace są wykonane nieprawidłowo już na etapie wykonywania podbudowy, a również potem przy wykonywaniu kładzenia kostki przez co wykonane dzieło jest wadliwe. Pozwany w toku postępowania nie wykazał by obecny kształt podjazdu wynikał z nieprawidłowego jego użytkowania przez powoda, sam fakt, iż po podjeździe jeździły samochody nie jest niczym dziwnym – po to się przecież utwardza podjazdy by dogodnie przejechać samochodem i pozwany o tym wiedział przed przystąpieniem do wykonania prac. Ponadto twierdzeniom pozwanego o prawidłowym wykonaniu prac w jednoznaczny sposób przeczy opinia biegłego z zakresu budownictwa, który w sposób stanowczy wskazał, że obecne deformacje kostki wynikają tylko i wyłącznie z wadliwego jej ułożenia.

Jak wynika z opinii biegłego z zakresu budownictwa w wykonanych przez pozwanego pracach stwierdzono:

- nierówności nawierzchni, przemieszczenia poziome i pionowe,

- miejscowe zapadnięcia,

- kostka klawiszuje się,

- występowanie kolein na drodze dojazdowej z kostki,

- rozchodzenie się kostki -na wszystkich nawierzchniach,

- rozchodzenie się obrzeży w wyniku ich nieprawidłowego osadzenia na zaprawie cementowej słabo związanej co powoduje możliwość jej rozkruszenia w dłoni,

- brak prawidłowych spadków, a miejscami całkowity brak spadku lub przeciwspadek w kierunku budynku,

- nierówne spoiny – w obrębie samej nawierzchni występują zróżnicowane szerokości spoin, które spowodowane są przemieszczeniami poziomymi i rozsuwaniem się kostki.

Wszystkie powyższe nieprawidłowości są wadami istotnymi i wynikają z braku odpowiedniego zagęszczenia wykonanej podbudowy (powinna uwzględniać rodzaj gruntu i to, że teren jest nasypowy), nieprawidłowo osadzonych obrzeży nawierzchni, wzdłuż drogi zjazdowej powinno zastosować się zabezpieczenie z krawężnika drogowego, nieprawidłowo zastosowane obrzeża do funkcji nawierzchni i ukształtowania terenu.

Jeżeli chodzi o odwodnienie to odprowadzenie wody do zbiornika działało prawidłowo, podobnie prawidłowo wykonano plac manewrowy o powierzchni szutrowej – gęstość podbudowy jest prawidłowa - sam fakt, iż na wierzchu widoczne są zanieczyszczenia wynika ze spływu wody opadowej z drogi gminnej.

Nawierzchnia z kostki brukowej ułożona na posesji powoda została wykonana wbrew zasadom sztuki budowlanej i mimo dokonanych poprawek po telefonicznym zgłoszeniu przez powoda nadal stan tej kostki jest nieprawidłowy, a z racji tego, że pozwany odmówił usunięcia wad mimo zgłoszenia przez powoda to przysługiwało mu prawo do odstąpienia od umowy. Wykonanie prawa odstąpienia od umowy następuje przez złożenie przyjmującemu zamówienie jednostronnego oświadczenia woli, którego skuteczność jest uzależniona od dojścia do adresata w taki sposób, że mógł się on zapoznać z jego treścią (art. 61 k.c.). Należy przyjąć, że forma odstąpienia od umowy zależy do tego, w jakiej formie zawarto umowę o dzieło.

W niniejszej sprawie jak wynika z ustaleń faktycznych powód złożył odstąpienie od umowy i było one skuteczne w przeważającej części – powód nie wykazał natomiast by prace polegające na wykonaniu odwodnienia zostały wykonane nieprawidłowo, podobnie by samo wykonanie utwardzonego kruszywem placu manewrowego było nieprawidłowe (nieprawidłowości występowały jedynie co do krawężników tego placu i nie sposób było uznać ich za wadę istotną całego placu)

Mając zatem na uwadze powyższe zasadne okazało się zasądzenie na rzecz powoda części dochodzonej w pozwie kwoty jako kwoty należnej w związku z odstąpieniem od umowy. Jak wynika z ustaleń faktycznych koszt wykonania kostki na podjeździe, opaski wokół domu, kostki na tarasie wraz z podbudową tak pod kostkę jak i plac żwirowy wynosił 47 000 zł, a zatem taką kwotę pozwany powinien zwrócić powodowi w związku z nieprawidłowo wykonanym dziełem.

Co zaś się tyczy kwestii odsetek od zasądzonej na rzecz powoda kwoty to zgodnie z art. 359 § 1 k.c. odsetki od sumy pieniężnej należą się wtedy gdy wynika to z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub decyzji innego właściwego organu. Zgodnie zaś z art. 481 § 1 k.c. jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. W niniejszej sprawie świadczenie jakie pozwany winien uiścić powodowi należy do grupy świadczeń bezterminowych, tzn. takich, w których obowiązek ich spełnienia aktualizuje się dopiero z chwilą wezwania przez wierzyciela.

W myśl art. 455 k.c., jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione po wezwaniu dłużnika do jego wykonania. Z art. 455 k.c. in fine wyraźnie bowiem wynika, że dłużnik jest obowiązany spełnić świadczenie niezwłocznie po wezwaniu wierzyciela do jego wykonania. Z tą też chwilą zobowiązanie dotychczas bezterminowe przekształca się w zobowiązanie terminowe, a na dłużniku spoczywa obowiązek niezwłocznego spełnienia świadczenia. Z tą też chwilą zobowiązanie dotychczas bezterminowe przekształca się w zobowiązanie terminowe, a na dłużniku spoczywa obowiązek niezwłocznego spełnienia świadczenia. Niezwłoczne spełnienie świadczenia polega na spełnieniu go bez nieuzasadnionej zwłoki, o tym zaś rozstrzygają okoliczności konkretnego wypadku, oceniane zgodnie z regułami zawartymi w art. 354 k.c., ustalającymi sposób wykonania zobowiązania uwzględniający treść zobowiązania, jego cel społeczno-gospodarczy oraz zasady współżycia społecznego, a także ustalone zwyczaje (por. uzasadnienie uchwały SN z 6.03.2003 r, III PZP 3/03, publ. OSNP 2004/5 poz. 74).

Jak wynika z analizy akt sprawy powód wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 61 000 zł w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma datowanego na 15 listopada 2021 roku. Powód co prawda nie przedłożył potwierdzenia doręczenia przesyłki z tym oświadczeniem, ale z pisma pozwanego z dnia 22 listopada 2021roku wynika, że już wówczas pismo to doręczone pozwanemu, a zatem 7 dniowy termin na zwrot wskazanej kwoty upływał w dniu 29 listopada 2021 roku. Powód w pozwie podał jednak, że odsetek domaga się od daty późniejszej by 17 grudnia 2021 roku i tym żądaniem Sąd był związany (sąd nie możne bowiem orzekać co do świadczenia które nie jest przedmiotem żądania lub zasądzać ponad nie).

W pozostałym zakresie żądanie powoda okazało się niezasadne – bark było bowiem podstaw by przyjmować, że oprócz opisanych wyżej prac pozwany nieprawidłowo wykonał również pozostałe elementy dzieła – odprowadzenie wody deszczowej było wykonane prawidłowo również nawierzchnia placu szutrowego, a zatem w tym zakresie powód nie był uprawniony do odstąpienia od umowy, z tych też względów żądanie powoda w tej części podlegało oddaleniu (punkt II wyroku).

V. Koszty postępowania

Orzekając o kosztach postępowania kierował się Sąd zasadą wyrażoną w art. 100 k.p.c., która pozwala w sytuacji nieuwzględnienia w całości żądań strony na obciążenie obu stron jego kosztami proporcjonalnie do uzyskanego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie żądanie powoda zostało uwzględnione w 77 %, zaś pozwany wygrały sprawę w 23 %.

W toku postępowania strona powód poniósł następujące koszty :

- opłatę sądową od pozwu w kwocie 3050 zł;

- opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł;

- zaliczkę na biegłego w kwocie 3585,57 zł

- wynagrodzenie reprezentującego go pełnomocnika będącego adwokatem w wysokości stawki minimalnej 5400 zł (§ 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 5 listopada 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie Dz. U.2015.1800).

Łącznie daje to kwotę 12052,57 zł.

Pozwany z kolei w toku postępowania poniósł następujące koszty:

- wynagrodzenie reprezentującego go pełnomocnika będącego radcą prawnym w wysokości stawki minimalnej 5400 zł na (§ 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 5 listopada 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych tj. Dz.U.2018.265),

- opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł,

- zaliczkę na biegłego w kwocie 1235,03 zł

Łącznie daje to kwotę 6 352,03 zł.

Łącznie koszty postępowania wyniosły 18404,60 zł. Powód powinien ponieść 23% tych kosztów, a pozwany 77% kosztów. Pozwany powinien zatem ponieść 77 % kosztów postępowania tj. kwotę 14171,54 zł (18404,60 x 23% = 14171,54), a powód powinien ponieść 23% tych kosztów, a więc 4233,05 zł (18404,60 x 23% = 4233,05). Powód tymczasem w związku z postępowaniem wyłożył kwotę 12052,57 zł, a zatem o 7819,51 zł więcej niż na niego przypada, natomiast pozwany dotychczas wyłożył kwotę 6352,03 zł tytułem kosztów, a zatem o 7819,51 zł mniej niż na niego przypada. W tej sytuacji stwierdzić należało, że pozwany powinien zwrócić powodowi 7819,51 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (punkt III wyroku). O odsetkach od zasądzonych koszów na podstawie art. 98 § 1 ^{( 1)} k.p.c.

Z uwagi na wskazane powyżej okoliczności oraz treść przytoczonych w uzasadnieniu przepisów prawa zasadnym było orzeczenie jak w sentencji.

Sędzia Katarzyna Sendorek

Zarządzenia:

- odnotować uzasadnienie;

- odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć:

Pełnomocnikom stron przez PI

- kal. 2 tygodnie

9/10/2024 r. Sędzia Katarzyna Sendorek